Luther in het Catharijneconvent

Dit artikel uit Introibo 1 leverde me een groot compliment op van de Duitse theoloog J. Rothkranz: ‘U slaat de spijker op de kop.’

Op 31 oktober 2017 was het 500 jaar geleden dat de vermoedelijke moordenaar[1],  afvallige priester en vermoedelijke zelfmoordenaar Maarten Luther zijn 95 stellingen – zo wil het de legende en zo beweren enige geschiedschrijvers – aan de kerkdeur in Wittenberg bevestigde. Hiermee ontketende hij de grootste geloofsafval in de Europese kerkgeschiedenis, en een eeuw van verschrikkelijke, internationale  vervolging van de katholieken. Het Utrechtse Museum Catharijneconvent  sluit geheel naar de dwingende mode van de dag bij deze gebeurtenis aan met een tentoonstelling over deze veelbesproken ‘man van het jaar’.

Zoals te verwachten valt, presenteert het Catharijneconvent de gebruikelijke ronkende, protestantse mythologie. Uit de werving voor de tentoonstelling: ‘Luther neemt de bezoeker mee naar een roerige tijd aan het einde van de middeleeuwen, wanneer de kerk het alomtegenwoordige geloof van de mensen misbruikt om zichzelf te verrijken. Luther spreekt zich uit tegen de corrupte praktijken van de paus en de kerk van Rome. Deze actie leidt tot een schisma, dat ook onuitwisbare sporen nalaat op maatschappelijk en politiek gebied en Europa religieus en cultureel verdeelt.’

Geen woord over de protestantse vorsten, die op hun beurt het gewelddadig opgelegde ‘geloof’ van hun onderdanen gebruiken om zichzelf te verrijken en de  kinderen van hun volk het slagveld opsturen ter verbreiding van hun staatsgeloof. Geen woord hoe het kan dat een protest tegen een uit de hand lopende(?) praktijk kan leiden tot een schisma. Schisma’s gaan over afval van het Katholieke Geloof. Maar wat voor andere, afvallige ideeën gelooft het protestantisme dan? En waarom zijn die afvallig? Voor zulke vragen hebben de samenstellers kennelijk geen tijd gehad.

Verder noteert het Catharijneconvent: ‘Vragen die deze tentoonstelling over Luther aan de orde stelt zijn divers en actueler dan ooit. Hoe lukte het Luther om van onbekende monnik uit te groeien tot de icoon van de Reformatie? Welke vernieuwende propagandamiddelen wist hij 500 jaar geleden in te zetten voor de campagne die hij voerde? Hoe wist hij zóveel mensen te bereiken en overtuigen van zijn ideeën? Op welke wijze ontketende Luther de grootste revolutie in de Europese kerkgeschiedenis? En: wat zijn de raakvlakken met onze huidige tijd?’

Ja, dat zijn heel interessante vragen, maar de antwoorden die de tentoonstelling geeft zijn erg simpel. Hoe lukte dat Luther? Waarom zwijgt het convent erover dat juist hij en medeketter Melanchton werden uitgenodigd door keurvorst Frederik III van Saksen om te komen werken aan een universiteit die deze vorst nog maar net, in 1502 had gesticht?  Die ook nog eens de eerste universiteit was waarover Rome niets te zeggen had? Waarom steunde die keurvorst hem zonder dralen, en gaf hij Luther, toen hij moest vluchten, onderdak en bescherming op zijn kasteel de Wartburg? En wat was zijn relatie met Luthers prior en biechtvader Von Staupitz, die ook nog eens hoofd was van de Rozenkruizersloge? Waarom kwam het Zweedse leger om de Reformatie te redden? Welaan, met een vorst en de Rozenkruizers en het Zweedse leger en de boekdrukkers achter zich kan iedereen een revolutie ontketenen… We horen op de tentoonstelling echter alleen iets van de boekdrukkunst.

Vooral als deze revolutie alle kenmerken draagt van de millennia oude en in onze tijd weer hoogst actuele beweging van de satanische gnostiek:

‘Als ik [St. Ireneüs van Lyon] in de tweede eeuw de authenticiteit van de Schrift, het gezag van de traditie, het primaat van de paus, de harmonie tussen het Evangelie en de Wet, de noodzaak van goede werken,  zie verdedigen tegen de sektariërs van zijn tijd (de gnostici), het vrije onderzoek, et cetera, dan ga je geloven dat je bij een polemiek van de Kerk tegen de protestanten aanwezig bent.’[2]

Onuitwisbare sporen? Daarin heeft het Catharijneconvent gelijk. Sporen die de machthebbers van de laatste vijf eeuwen kennelijk zeer welkom zijn. Daarin ligt voor hen de betekenis van Luther: de Kerk is ondergeschikt gemaakt aan de staat en aan de macht van het geld – het kapitalisme. De burger op zijn beurt is overgeleverd aan een heksenketel van waanideeën, en dat was de eerste taak van de reformatoren. Met hun wortels in de renaissance preken ze de vrijheid van onderzoek, wat van alle mogelijke vrijdenkers een nieuw magisterium maakt. Hun god is de apotheose van de trots[3], en verder buigen zij voor niemand. Los van Rome, weg met de paus! Ieder individu zijn eigen waarheid, mits politiek correct.

Met Luther en zijn gevolg gaan we niet vooruit de toekomst in, maar achteruit! ‘Zij doen de tijden van het heidendom herleven:

  • Intellectueel: de onbeperkte vrijheid van het verstand
  • Moreel: de onbeperkte vrijheid van het vlees
  • Politiek: het caesarisme, ofwel de absolute heerschappij van de mens over de religieuze en de sociale orde, een systeem van onafhankelijkheid, geregeerd door de fataliteit..

In één woord, het oude heidendom, gezien in zijn geheel, is een orde van dingen waarin alles God was, behalve God Zelf. In laatste analyse komt alles samen in de mens, slaaf en dupe van de duivel.’[4]

Kijk om u heen en zie: dat heeft Luther bereikt.

*******************************

U kunt Introibo 1 aanvragen via tk@gmail.com

 

[1]             Zijn vlucht naar het klooster zou gevolg zijn van het vermoorden van een medestudent

[2]             Mgr. C. Freppel, Saint Irénée et l’éloquence Chrétienne dans la Gaule pendant les deux premiers siècles, Retaux-Bray, 1886, p. 304-5

[3]             Mgr. Gaume, La Révolution deel 7, Gaume-Frères, Parijs 1857, p. 104

[4]             Idem, p. 222

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.